You are here
Home > Đọc

Trường ca Khúc hát người anh hùng – Trần Đăng Khoa

Nhà thơ Trần Đăng Khoa lúc 8 tuổi. Tấm ảnh này thật là đẹp.

Một sự kiên đáng chú ý trong buổi ra mắt tập thơ và bình thơ của nhà thơ Vũ Quần Phương, mình có dịp đến gặp và hỏi nhà thơ Trần Đăng Khoa về câu thơ – câu châm ngôn sống của mình :”Cái còn thì vẫn còn nguyên, cái tan tưởng là vững bền vẫn tan” Và được nhà thơ trả lời đó là 2 câu trong tác phẩm Khúc hát người anh hùng

Cái còn thì sẽ còn nguyên

Cái tan thì tưởng vững bền vẫn tan”

Câu này mình được một người thầy đọc tặng. và trong trí nhớ thì mình nghĩ là “vẫn còn nguyên“, nhưng nguyên gốc là “sẽ còn nguyên“. Bản thân mình thích vẫn còn hơn, vì “vẫn” là “ở thì quá khứ hoàn thành tiếp diễn” nó mang cả sự  đã – đang và sẽ.

Mình đã search Khúc hát người anh hùng và được biết Trần Đăng Khoa sáng tác khi mới 15-16 tuôi, vậy mà ông đã có những câu thơ sâu sắc đến như vậy. Tuy nhiên tôi cũng không hiểu tại sao một câu thơ hay, ý nghĩa như thế có vẻ ít người biết đế. Hoặc họ biết rồi lại quên luôn vì không thấy giá trị của nó. Còn với tôi, nhờ câu thơ này mà thôi thấy vững tin hơn trong công việc và cuộc sống. Khi cảm ơn và chia tay, tôi có nói với nhà thơ Trần Đăng Khoa: Đây là câu châm ngôn sống của cháu. Nhà thơ có nói rằng: “Đúng như thế cái còn thì sẽ còn nguyên, mình phải đạt được cái đích thực, còn những cái tan kệ nó… hoa hòe, hoa sói rồi sẽ phải hủy hết, đừng có xao động gì cả, kệ nó, mình cứ con đường mình đi, những giá trị đích thực sẽ còn lại mãi

Và nhà thơ còn đọc một vài câu thơ trong tác phẩm này:

“Người ta trong lúc hiểm nghèo

Hoặc vằng vặc sáng hoặc heo hút tàn…”

“Mái gianh ơi hỡi mái gianh

Ngấm bao mưa nắng mà thành quê hương”

Đây là tư liệu copy trên mạng không biết chính xác và thiếu nhiều nữa không? Và cũng không có câu mình thích ở đây. Mình cũng rất tò mò xem những câu trước và sau nó là câu gì? Vậy là giờ có cái để mà tìm và khám phá rồi.  Như lời một nhà thơ trong buổi hội thảo có nói: Chúng tôi chỉ mong những sáng tác của mình, vào một buổi sáng đẹp trời nào đó, trong thư viện, một cô gái tình cờ tìm được một cuốn sách cũ và đọc nó say sưa, như vậy là chúng tôi thành công rồi.

Trường ca Khúc hát người anh hùng!
Trần Đăng Khoa

Khúc một – Khúc mở đầu:

“Nước Việt Nam từ máu lửa
Rũ bùn đứng dậy sáng lòa.”
NGUYỄN ĐÌNH THI
Nửa đêm về sáng
Mây xám nặng nề kéo về từng mảngTrời trốn đâu không thấy một giọt saoSóng táp lên bãi cát ào àoNửa đemVề sáng…Tiếng đại bác cầm canh bên kia sôngTắt hảnCháy đồn nào rừng rực phía Đèo Mông

Chưa đến hai giờ mà như hừng đông

Đồn Coóc thấy trong người khang khác

Hắn cầm máy lệnh cho từng vọng gác

Rồi loay hoay rút một điếu xì – gà

Thưa quan ba

Nếu tôi bắn được quan

Thì chắc chẳng bao giờ bắn trượt

Hắn lại thấy nụ cười hài hước

Rờn rợn sống lưng…

Giở tập an bom, xem ảnh vợ con

Nhưng lại thấy là việc làm vô nghĩa

Lòng hắn bỗng bừng lên chí khí

Cái chí khí từ lâu ngấm trong máu hớn rồi

Là khát khao chinh phục xứ mặt trời

Nửa đêm

Về sáng…

Có lẽ không có gì xảy ra

Ngày mai ra sao, đấy là việc khác

Hắn hình dung bản đồ miền Bắc

Như một cái đầu người

Sông Kinh Thầy chảy xiên như mắt lác

Hắn quyết giữ khu đồn là con ngươi của mắt

Không thể đoán ra cộng sản đánh hướng nào

Tây Bắc, Hà Nam, Đường 18, Thượng Lào…

Nhưng trận đấu rõ ràng vào hiệp cuối

Cục diện chiến trường những ngày sắp tới

Sẽ bùng ra một cái gì gớm ghê…*

(*) Có lẽ trước khi chết, Coóc đã hình dung 1 Điện Biên Phủ đang chờ chúng chăng?
Hắn giật thót lên vì… Tia chớp xanh lè
Và tiếng nổ xé tai chân hàng rào dây thépThế là những phút giây khủng khiếpHắn chờ đã lâu, nay đến với hắn rồi…Cả khu đồn đạn nổ như sôiHắn lồng lộn trong phòngKhản tiếng quát vào ống nóiHắn chợt thấy vành mũ nan bộ độiVút như tên qua khoảng sáng nhờ nhờ…

… Đã bao lâu? Hắn không kịp bấm giờ

Những hỏa điểm cửa đồn câm bặt

Hắn rút súng, đứng nép vào chỗ khuất

Hắn nhát gừng…

Đồn vỡ rồi, lũ lính chạy lung tung

Có đứa đang lao, tự nhiên gẫy gập

Chúng nằm ngửa nghiêng

Như những dấu trừ ( – ) nằm trên mặt đất

Tên lính cổ cò bơi sang bên kia sông

Đồng đất nước người sao mà mênh mông

Mặt mũi Coóc trốn đâu cho thoát

Đầu hàng ư? Hắn cho là hèn nhát

Hắn bắn cả vào những tên Pháp giơ tay…

Mắt Coóc trợn lên một giây

Hắn đã giết Bưởi rồi. Sao lại còn Bưởi nữa?*

Cũng mắt tròn to. Đường ngồi chải giữa

Cũng tay trái chém nghiêng một nhát dao bầu

(*) Làng Long Đông ở sát đồn giặc lớn ven sông Kinh Thành. Sau khi Mạc Thị Bưởi hy sinh, được sự giúp đỡ của bộ đội, nhân dân rào làng, chống càn. Một trung đội nữ du kích mang tên Mạc Thị Bưởi hoạt động rất anh dũng.

Coóc xả vai. Chẳng kêu được một câu

Trong khoảnh khắc rỉ rên ngắc ngoải

Hắn còn thấy lửa cháy bùng doanh trại

Những vũng máu đỏ lừ trên mặt sân nghiêng

Bộ đội, dân công ùn ùn kéo đến

Và du kích áo nâu đầy bùn đất

Đã đao trên tầng thượng đồn cao

Và lá cờ Việt Nam sang loáng ngôi sao

Đỏ rực như tôi trong lửa…

———————Hết Khúc một – Khúc mở đầu———————-

Comments

comments

Leave a Reply

Top