You are here
Home > Đọc

Cái chết của Marat – Trích Tôi có quyền hủy hoại bản thân, Kim Young-ha

Tôi ngắm bức tranh sơn dầu Cái chết của Marat do Jacques-Louis David vẽ năm 1793 in trong một cuốn sách về nghệ thuật. Họa phẩm này miêu tả cảnh nhà cách mạng Jacobin, Jean-Paul Marat, chết trong bồn tắm. Đầu Marat quấn một thứ khan giống khan của người theo đạo Hồi, tay buông thõng ra ngoài bồn, nắm chặt cây bút. Máu tuôn chảy giữa hai mảng màu trắng và xanh, Marat tuyệt mệnh. Bao trùm toàn bộ tác phẩm là bầu không khí trầm tĩnh và thinh lặng. Dường như đâu đó vẳng lại khúc cầu hồn. Con dao đâm chết Marat được đặt phía dưới bức vẽ.

Tôi đã thử chép lại bức tranh đó vài lần. Phần khó vẽ nhất là vẻ mặt của Marat. Vấn đề là Marat tôi vẽ trông quá thanh thản. Marat của David không có nét uất ức của một nhà cách mạng trẻ tuổi bị tấn công bất ngờ, cũng không có vẻ sảng khoái của một người thoát khỏi mọi muộn phiền nhân thế. Marat của David bình thản nhưng đau đơn, đầy căm hận nhưng chan chứa cảm thông. Qua nét mặt của người chết, David đã thể hiện được tất cả những xúc cảm đối lập trong nội tâm một con người.

 

Lần đầu tiên ngắm họa phẩm này, ánh mắt người xem thoạt đầu sẽ dừng lại ở khuôn mặt của Marat. Nét mặt không nói lên bất cứ điều gì, vậy nên ánh nhìn của người xem phần lớn sẽ di chuyển về hai hướng: hoặc là dịch về phía bàn tay đang nắm chặt bức thư, hoặc là theo cánh tay buông thõng ra ngoài bồn.

 

Marat chết, đến phút cuối vẫn không buông bỏ lá thư và cây bút. Kẻ khủng bố đã tiếp cận Marat với cái cớ là một bức thư giả, và Marat bị sát hại trong khi đang thảo lời phúc đáp. Cây bút đến cùng vãn được nắm chắc trong tay Marat đã đưa vào khung cảnh vốn trầm lắng và cô tịch này một nét căng thẳng ngập ngộn.

 

David thật tuyệt. Không phải nhiệt tâm của người nghệ sĩ là thứ tạo ra nhiệt tâm; thứ tạo ra nhiệt tâm là sự khô khan và lãnh đạm. Đó mới là phẩm chất tối cao của một người nghệ sỹ.

Cách mạng sẽ bắt đầu lăn theo hướng khủng bố. Cũng như một nghệ sĩ, kẻ tạo ra sự khủng bố phải lãnh đạm, bàng quan. Y phải nhận ra được sự thực rằng, thứ năng lượng khủng bố mà y phát tán ra cuối cùng có thể sẽ nuốt chửng cả bản thân y.

 

– Trích Tôi có quyền hủy hoại bản thân, Kim Young-ha, Võ Thị Lan Khanh dịch.

 

Jacques-Louis_David_-_Marat_assassinated_-_Google_Art_Project_2

p/s: Vừa đặt thêm một cuốn của anh Kim trên Tiki. Thấy cái facebook “tâm hồn” thì toàn nội dung biểu tình, bỗng dưng lại muốn lôi cuốn này ra đọc lại.

Mới làm quen với anh Kim có một năm. Tháng 9 trước thì bị anh “hủy hoại bản thân”, tháng 9 này thì lại bị anh làm cho “xảy ra”. Không thể ngờ là ngoài chàng ra, em lại đang bị quyến rũ bởi một anh khác. Dù sao cảm giác được quyến rũ thế này, em thấy thiệt là tuyệt, dù rất chi là “hủy hoại bản thân”. Nhưng dù sao, thì em có quyền mà, phải không?

Comments

comments

Leave a Reply

Top